01

Czym jest bezdech senny?

Bezdech senny (inaczej: bezdech śródsenny) to zaburzenie snu, polegające na występowaniu częstych i długich (trwających min. 10s) przerw w oddychaniu podczas snu u osób cierpiących na to schorzenie. Przerwy te, nazywane są epizodami bezdechu. W przypadku najbardziej rozpowszechnionej, obturacyjnej postaci bezdechu sennego, do epizodu bezdechu dochodzi w momencie, gdy rozluźniona podczas snu tkanka mięśniowa gardła opada, zamykając przepływ powietrza przez drogi oddechowe.

Każda taka przerwa w oddychaniu prowadzi do nagłego wybudzania się organizmu, walczącego o dopływ tlenu do dróg oddechowych. Pojedyncze przerwy w oddychaniu są naturalne i mogą zdarzać się każdemu. O problemie z bezdechem sennym, mówimy w sytuacji, gdy epizody bezdechu występują często i regularnie, zakłócając naturalny cyklu snu oraz pracę organizmu. Zakłócenia te prowadzą w efekcie do znacznego zmniejszenia się codziennego poziomu energii oraz sprawności umysłowej, a także obniżenia ogólnego poziomu zdrowia.

Prowadzi to do nieefektywnego wypoczynku znacznie wpływającego na poziom energii, sprawność umysłową i ogólne zdrowie na przestrzeni lat.

Najczęściej wykorzystywaną przy diagnozie bezdechu sennego miarą jest wskaźnik AHI, określający średnią liczbę wystąpień bezdechu w ciągu godziny snu. O lekkiej postaci bezdechu sennego zaczynamy mówić, gdy wskaźnik ten przekracza wartość AHI = 5. Wartości AHI w przedziale 15-30 określane są jako umiarkowana postać bezdechu sennego, z kolei wartościom AHI powyżej 30 przypisywana jest ciężka postać bezdechu sennego.

Diagnoza bezdechu sennego odbywa się przy zastosowaniu całonocnego badania polisomnograficznego lub poligraficznego. Badanie poligraficzne odbywa się przy użyciu specjalistycznego urządzenia, wyposażonego w czujniki rejestrujące parametry: saturacji krwi (pulsoksymetr), chrapania i przepływu powietrza przez drogi oddechowe (kaniula nosowa), wysiłku oddechowego (pas respiracyjny) oraz pozycję ciała podczas snu.

Dzięki niewielkiemu oraz łatwemu w obsłudze aparatowi diagnostycznemu, badanie poligraficzne można odbyć we własnym domu.

Jest to uproszczona wersja pełnej polisomnografii, do której przeprowadzenia konieczna jest ponad to rejestracja sygnałów EEG oraz napięcia mięśniowego. Wykonanie pełnej polisomnografii wiąże się z nocą spędzoną w szpitalu, w sali specjalnie przystosowanej do badania snu, zwanej niekiedy laboratorium snu. W większości przypadków, badanie poligraficzne jest jednak wystarczające dla właściwej diagnozy bezdechu sennego.

02

Zagrożenia związane z bezdechem sennym

Nieleczony obturacyjny bezdech senny może prowadzić do rozmaitych problemów zdrowotnych. Zaobserwowano częste współwystępowanie bezdechu sennego z chorobami serca i problemami z nadciśnieniem. Bezdech senny zwiększa również ryzyko zawałów serca i udarów.

Zakłócając przebieg nocnego wypoczynku, schorzenie to zdecydowanie wpływa również na to poziom funkcjowania osoby chorej w ciągu dnia. Przewlekle odczuwane zmęczenie, problemy z koncentracją i senność, spowodowana bezdechem sennym stanowią częste przyczyny wypadków drogowych oraz wypadków przy pracy.

03

Symptomy bezdechu

Symptomy obturacyjnego bezdechu sennego podzielić można na nocne, występujące podczas snu oraz dzienne. Do pierwszej grupy należą objawy takie, jak: głośne i utrzymujące się chrapanie; możliwe do zaobserwowania przerwy w oddychaniu; duszenie się lub zaczerpywanie z trudem oddechu podczas snu; niespokojny sen oraz częste chodzenie do toalety. Większość z wyżej wymienionych objawów może zostać zaobserwowanych przez partnera lub partnerkę osoby cierpiącej na bezdech senny.

W ciągu dnia, bezdech senny może objawiać się poprzez częsty poranny ból głowy; wysoki stopień zmęczenia; słabą koncentrację; drażliwość oraz senność podczas wykonywania codziennych czynności.

Na bezdech senny zachorować może każdy, istnieje jednak kilka czynników wpływających na poziom ryzyka zachorowania:

Silniej narażone są osoby z nadwagą lub otyłością. Zwiększona masa ciała uniemożliwia tym osobom swobodne oddychanie podczas snu, kiedy to rozluźnione mięśnie nie utrzymują odpowiednio podniebienia, powodując zamknięcie dróg oddechowych.
Bezdech senny występuje częściej u mężczyzn niż u kobiet. Wskaźnik zachorowalności wśród mężczyzn jest szacowany na 4-10% w populacji, podczas gdy u kobiet: 2-4%.
Ryzyko cierpienia na bezdech senny rośnie wraz z wiekiem. Zwiększoną uwagę na możliwe występowanie bezdechu sennego należy zwracać przy badaniu osób po 40 roku życia. Według badań, osoby po 65 roku życia cierpią na bezdech senny od 2 do 3 razy częściej.
Szeroki obwód kołnierzyka również stanowi o zwiększonym ryzyku występowania bezdechu sennego. Zwiększona masa mięśniowa w okolicy szyi, może prowadzić do częstszego zablokowania dróg oddechowych w trakcie snu, kiedy to mięśnie ulegają rozluźnieniu.

04

Terapia bezdechu sennego

Za złoty środek w leczeniu obturacyjnego bezdechu sennego uznaje się terapię za pomocą dodatniego ciśnienia w drogach oddechowych, zwaną terapią PAP (positive airway pressure) lub CPAP (continuous positive airway pressure). Leczenie polega na wprowadzaniu do dróg oddechowych powietrza pod odpowiednim ciśnienieniem, tak aby zapobiegać zapadaniu się mięśni gardła, a tym samym - występowaniu epizodów bezdechu. Do jego stosowania potrzebny jest zestaw złożony z urządzenia, zwanego aparatem PAP (CPAP), przewodu oddechowego (rurki) oraz maski wentylacyjnej (zwanej też maską CPAP). Zakup zestawu terapeutycznego jest objęty refundacją Narodowego Funduszu Zdrowia.

Ustawienie parametrów terapii wymaga przeprowadzenia tzw. procedury miareczkowania, podczas której lekarz testuje różne ciśnienia terapeutyczne, szukając najbardziej optymalnego rozwiązania. Procedura wymaga kilkudniowego korzystania z wypożyczonego aparatu CPAP pod nadzorem lekarza, który analizując raporty terapeutyczne z urządzenia, dostosowuje na bieżąco parametry terapii. Po zakończeniu miareczkowania i wybraniu właściwych ciśnień, można rozpocząć terapię.

Codzienne stosowanie terapii pozwala znacząco ograniczyć liczbę bezdechów, a jej efekty w postaci zwiększonej energii i zredukowanej senności w ciągu dnia, poprawy koncentracji i zwiększonej tolerancji na wysiłek mogą być obserwowane już po kilku dniach.

05

Czym jest domowy test bezdechu?

Domowy Test Bezdechu to nowa usługa umożliwiająca diagnostykę bezdechu sennego w domu pacjenta.

Czego można spodziewać się podczas badania Domowym Testem Bezdechu?

Jeżeli zdecydujesz się na wykonanie Domowego Testu Bezdechu, będziesz mógł przebadać się pod kątem bezdechu sennego we własnym domu. Gdy Twój lekarz zleci dla Ciebie badanie diagnostyczne, możesz wrócić do domu, gdzie odbędą się dalsze kroki diagnostyki. Zespół Wsparcia Pacjenta Philips po otrzymaniu zgłoszenia od Twojego lekarza, skontaktuje się z Tobą telefonicznie w ramach ustalenia szczegółów diagnostyki. W wybranym dniu kurier dostarczy do Twojego domu przesyłkę, w której znajdzie się wszystko co jest potrzebne do poprawnego przeprowadzenia diagnostyki. W razie jakichkolwiek wątpliwości Zespół Wsparcia Pacjenta jest do Twojej dyspozycji od poniedziałku do piątku, w godzinach 8-22.

Jak wygląda noc diagnostyczna?

Wieczorem, tuż przed nocą diagnostyczną, Zespół Wsparcia Pacjenta ponownie skontaktuje się z Tobą, aby pomóc przygotować się do badania. Specjalista wytłumaczy Ci jak jak poprawnie założyć urządzenie diagnostyczne, odpowie również na wszystkie dręczące Cię pytania dotyczące procesu diagnostycznego. Następnie możesz położyć się spać.
W trakcie Twojego snu, urządzenie diagnostyczne będzie rejestrowało parametry potrzebne do diagnostyki bezdechu sennego.

Co należy zrobić rano po badaniu?

Po przespanej nocy należy sprawdzić jakość przeprowadzonego badania. Można to wykonać samodzielnie korzystając z instrukcji załączonej do przesyłki lub skorzystać z pomocy specjalistów Zespołu Wsparcia Pacjenta. Po sprawdzeniu jakości badania zdejmij z siebie urządzenie i zapakuj je z powrotem do pudełka, tak aby było gotowe do zwrotu. W ustalonym dniu kurier pojawi się po odbiór przesyłki.

Rano po badaniu

Dane z Twojej nocy diagnostycznej zostaną przygotowane dla Twojego lekarza. W międzyczasie urządzenie zostaje przekazane do procesów dezynfekcji i czyszczenia.
Twój lekarz po otrzymaniu wyników badania, przeanalizuje je i skontaktuje się z Tobą w ramach omówienia wyników oraz, w razie potrzeby, dalszych kroków leczenia.